top of page

Korozyon Bilimi - Korozyon Tipleri ? 

Genel (homojen) korozyon yüzeyin tamamında nispeten eşit bir hızda ilerlerken, endüstride karşılaşılan en tehlikeli korozyon türleri genellikle belirli bölgelerde yoğunlaşan ve aniden yapısal hasara yol açabilen lokalize korozyon tipleridir. Bahsettiğiniz üç korozyon türü de bu kategoridedir.

İşte bu üç korozyon türünün oluşum mekanizmaları:

1. Galvanik (Bimetalik) Korozyon

Galvanik korozyon, elektrot potansiyelleri birbirinden farklı iki ayrı metalin veya alaşımın, iletken bir elektrolit (örneğin tuzlu su, yağmur veya nem) içerisinde birbirine elektriksel olarak temas etmesiyle oluşur.

Nasıl Oluşur?

Bu korozyon türü aslında bir pilin (galvanik hücre) çalışma prensibiyle aynıdır.

  • "Galvanik seri" adı verilen listede daha aktif (daha az asal) olan metal anot görevi görür ve hızla korozyona uğrayarak erir.

  • Daha soy (daha asal) olan metal ise katot görevi görür ve korozyondan korunur.

  • Örneğin; bir çelik levhayı bağlamak için bakır bir perçin kullanıldığında, çelik (anot) bakıra (katot) göre daha aktif olduğu için perçinin etrafındaki çelik hızla eriyecektir.

Sıcak daldırma galvanizleme işlemi, bu prensibi kendi lehine kullanır. Çelik yüzeyine kaplanan çinko, çelikten daha aktif (anodik) olduğu için, kaplama çizilse dahi kendini feda ederek altındaki çeliği korumaya devam eder (katodik koruma).

2. Çukurcuk (Pitting) Korozyonu

Çukurcuk korozyonu, metal yüzeyinin çok küçük bir noktasında başlayan ve malzemenin derinliklerine doğru iğne ucu veya kuyu şeklinde ilerleyen, son derece sinsi ve yıkıcı bir lokalize korozyon türüdür. Özellikle paslanmaz çelikler ve alüminyum gibi normalde yüzeyinde koruyucu (pasif) bir oksit tabakası bulunduran metallerde sık görülür.

Nasıl Oluşur?

  • Metal yüzeyindeki pasif koruyucu film tabakası, genellikle klorür iyonları (örneğin deniz suyu veya de-icing tuzları) gibi agresif kimyasalların etkisiyle mikroskobik bir noktada delinir.

  • Bu küçük delik (anot) ile etrafındaki devasa sağlam pasif yüzey (katot) arasında çok güçlü bir galvanik hücre oluşur.

  • Anot alanı çok küçük, katot alanı çok büyük olduğu için korozyon hızı inanılmaz derecede yüksektir ve korozyon yüzeye yayılmak yerine malzemenin içine doğru oyularak ilerler.

  • Malzeme çok az kütle kaybetmesine rağmen, çukurcuk malzemenin kalınlığını tamamen delip geçebileceği için boru hatlarında veya basınçlı kaplarda ani sızıntılara/patlamalara neden olur.

3. Çatlak (Crevice) Korozyonu

Çatlak korozyonu; cıvata başlarının altı, perçin araları, üst üste binmiş kaynaklanmamış metal levhalar, conta altları veya yüzeydeki kir ve tortu birikintilerinin altı gibi mikroskobik boşluklarda (çatlaklarda) meydana gelen bir korozyon türüdür.

Nasıl Oluşur?

Bu korozyonun temel mekanizması "farklı havalanma hücresi" (differential aeration cell) oluşturmasıdır.

  • Dar bir çatlağın veya boşluğun içine giren elektrolit (su), dışarıdaki serbest ortama kıyasla durgundur.

  • Zamanla çatlak içindeki suda çözünmüş olan oksijen tüketilir, ancak çatlağın dışındaki metal yüzeyi hala bol oksijene maruz kalmaktadır.

  • Oksijenin az olduğu çatlak içi anot (korozif bölge), oksijenin bol olduğu dış yüzey ise katot haline gelir.

  • Çatlak içinde metal iyonları (M2) birikir ve elektriksel dengeyi sağlamak için dışarıdan klorür (Cl-) gibi eksi yüklü iyonlar çatlak içine göç eder. Bu durum çatlak içindeki asiditeyi (pH'ı) şiddetle düşürür (örneğin pH 2-3 seviyelerine inebilir) ve metal çok hızlı bir şekilde çözünmeye başlar.

licensed-image.jpg
image.png

Şefik ÜMÜTLÜ

Bilgi, ölçümle anlam kazanır.

Eğitim ve topluluk grubu olarak, bilgi paylaşımı ve dayanışmayı hedefliyoruz. Üyelerimizin gelişimine katkı sağlamak için etkinlikler düzenliyoruz. Öğrenmeye ve büyümeye davetlisiniz!

bottom of page